Sporu hafta sonuna sıkıştırmak işe yarar mı?

ABD'de 350.978 yetişkinin medyan 10,4 yıl izlendiği kohortta, önerilen haftalık hareketi tamamlayanlarda bunu bir iki güne sıkıştırmak ya da haftaya yaymak ölüm riskinde belirgin fark yaratmadı. İngiltere'de 63.591 kişilik analizde hafta sonu savaşçılarında tüm nedenlere bağlı ölüm riski hareketsizlere göre %30 daha düşüktü. Bileklik ölçümlü bir çalışmada da iki örüntü benzer kalp-damar riskleriyle ilişkiliydi.
Hafta içi vakit yoksa?
Çoğumuz hafta içi spora zaman bulamıyor. Haftalık hareketi bir iki güne toplamak, her güne yaymak kadar fayda sağlar mı?
Toplam aynıysa fark yok
350.978 — ABD'de ulusal sağlık anketine katılan ve medyan 10,4 yıl izlenen yetişkin sayısı
Önerilen haftalık hareketi tamamlayanlarda, hareketi bir iki güne sıkıştırmak ya da yaymak ölüm riskinde belirgin fark yaratmadı.
Kaynak/not: İleriye dönük kohort · Kaynak: dos Santos ve ark., JAMA Intern Med, 2022
İngiltere'den benzer sonuç
63.591 kişilik bir analizde hafta sonu savaşçılarında tüm nedenlere bağlı ölüm riski, hareketsizlere göre %30 daha düşüktü.
Kaynak/not: Havuzlanmış kohort analizi (HR 0,70; %95 GA 0,60–0,82) · Kaynak: O'Donovan ve ark., JAMA Intern Med, 2017
Kalp için de benzer
Bileklik ölçümlü 89.573 kişilik çalışmada iki örüntü de kalp krizi, kalp yetmezliği ve atriyal fibrilasyonda daha düşük riskle ilişkiliydi.
Kaynak/not: Kohort, ivmeölçer · Kaynak: Khurshid ve ark., JAMA, 2023
Ama acele etmeyin
Bu çalışmalar gözlemsel ve ikisinde hareket katılımcıların kendi beyanına dayanıyor. Neden-sonuç ilişkisi kanıtlanmadı.
Not: ABD çalışmasında hafta sonu savaşçılarının hareketsizlere göre farkı (HR 0,92) istatistiksel olarak anlamlı değildi.
Kaynak: dos Santos ve ark., JAMA Intern Med, 2022
Bugün deneyebileceğiniz 3 şey
- Haftalık hedefinizi takvime yazın: DSÖ'ye göre 150–300 dk orta yoğunluk.
- Hafta içi zorsa hafta sonuna uzun yürüyüş ya da bisiklet planlayın.
- Haftada en az 2 gün kas güçlendiren hareket ekleyin.
Önemli: Kalp hastalığı, eklem sorunu varsa ya da uzun süredir hareketsizseniz yoğun egzersize başlamadan önce hekiminize danışın.
Not: Bulgular gözlemsel; neden-sonuç kanıtlamaz. ABD çalışmasında hafta sonu savaşçılarının hareketsizlere göre farkı istatistiksel olarak anlamlı değildi.
Kaynaklar
dos Santos M, Ferrari G, Lee DH, et al. Association of the “Weekend Warrior” and Other Leisure-time Physical Activity Patterns With All-Cause and Cause-Specific Mortality: A Nationwide Cohort Study. JAMA Intern Med. 2022;182(8):840-848. doi:10.1001/jamainternmed.2022.2488 — JAMA Network
O'Donovan G, Lee IM, Hamer M, Stamatakis E. Association of “Weekend Warrior” and Other Leisure Time Physical Activity Patterns With Risks for All-Cause, Cardiovascular Disease, and Cancer Mortality. JAMA Intern Med. 2017;177(3):335-342. doi:10.1001/jamainternmed.2016.8014 — UCL Discovery
Khurshid S, Al-Alusi MA, Churchill TW, Guseh JS, Ellinor PT. Accelerometer-Derived “Weekend Warrior” Physical Activity and Incident Cardiovascular Disease. JAMA. 2023;330(3):247-252. doi:10.1001/jama.2023.10875 — PMC
Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020;54:1451-1462. doi:10.1136/bjsports-2020-102955 — DSÖ Avrupa
Sorumluluk reddi: Genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez; kişisel durumunuz için hekiminize danışın.
İlginizi çekebilir
- İyimser bakış açısı kalp sağlığıyla ilişkili olabilir mi?
- Bir avuç kuruyemiş sadece bir atıştırmalık mı?
- “Yaşlandıkça daha az uyku yeter.” Gerçekten mi?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişisel durumunuz için hekiminize danışın.
Sorularınız mı var?
Dr. Aytül Gençer ile ön görüşme planlayın ya da size uygun saatte arayalım.